Ürün ve proses
V.O.C. Solvent Geri Kazanım Tesisleri
V.O.C. solvent geri kazanım tesisi, baskı, laminasyon ve kaplama hatlarının kurutma fırınlarından çıkan solvent yüklü havadaki uçucu organik bileşikleri aktif karbon yataklarında tutar, ardından yatağı ısıtarak solventi sıvı halde geri verir. Yeşil Çevre Makine bu tesisleri İzmir Kemalpaşa'da tasarlar, üretir ve anahtar teslim kurar. Böylece baca emisyonu düşer, satın alınan solventin önemli bir bölümü yeniden üretime döner.
Hızlı bilgiler
Teknik özet
Proses
- Yöntem
- Aktif karbon adsorpsiyonu ve ısıl rejenerasyon
- Ayırma
- Yoğuşturma ve dekantör; suyla karışan solventlerde distilasyon ve moleküler elek
- Ölçek
- Yer kısıtı olan işletmeler için modüler paket üniteler; yüksek debiler için saha montajlı tesisler
Kapsam ve otomasyon
Malzeme
- Yapı malzemesi
- Karbon çelik veya paslanmaz çelik (SS 304, SS 316); solvente ve çalışma koşuluna göre seçilir[C-01]
Emisyon
- Çıkış emisyonu
- Tesis çıkışında solvent miktarı için tasarım hedefi 50 mg/Nm³ altıdır[C-01]Şirket beyanı. Tesisinize uygulanacak sınır değer ve ölçüm koşulu, çevre izninize göre projede belirlenir.
Hava debisi, adsorber sayısı, karbon miktarı ve enerji tüketimi gibi büyüklükler katalog değeri değildir; her tesis için yerinde ölçümden sonra hesaplanır.
Neden geri kazanım
Solventi yakmak emisyonu çözer, geri kazanmak maliyeti de çözer
Solvent atmosfere verildiğinde ya da yakıldığında
- Baskı, laminasyon ve kaplama hatlarında kullanılan solventin neredeyse tamamı kurutma fırınında buharlaşır. Ürünün içinde kalmaz, egzoz havasıyla dışarı taşınır.
- Arıtma yapılmadığında bu, doğrudan bir uçucu organik bileşik emisyonudur ve hava emisyonu izni kapsamında sınırlanır.
- Termal oksidasyon gibi yakma yöntemleri emisyonu giderir, ancak solventi yok eder. İşletme aynı solventi yeniden satın almaya devam eder ve yakma için ek yakıt gerekebilir.
Solvent aktif karbonla geri kazanıldığında
- Solvent ürün olarak geri döner. Geri kazanılan her kilogram, satın alınmayan bir kilogram hammaddedir.
- Aktif karbon, gözenek boyutu, dağılımı ve miktarı bakımından esnek bir adsorbandır; farklı kaynama noktalarına ve kimyasal yapılara sahip solventlere uyarlanabilir[C-01].
- Avrupa Birliği'nin organik solventle yüzey işlem sektörü için yayımladığı mevcut en iyi teknikler dokümanı, adsorpsiyonla solvent geri kazanımını da oksidasyonu da emisyon azaltma teknikleri arasında ele alır.[R-04] Hangisinin doğru olduğu solventin değerine, karışımın yapısına ve debiye bağlıdır.
Proses akışı
Fırın egzozundan depolama tankına altı adım
- Toplama ve ön hazırlıkfiltre, soğutma
- Adsorpsiyonaktif karbon yatakları
- Rejenerasyonısıl desorpsiyon
- Yoğuşturma ve ayırmakondenser, dekantör
- Saflaştırmadistilasyon, moleküler elek
- Depolama ve geri beslemeazot yastıklı tank
Adım adım
Aktif karbon adsorpsiyonu ile geri kazanım nasıl çalışır?
Toplama ve ön hazırlık
Kurutma fırınlarının egzoz hatları tek bir kolektörde toplanır. Hava filtrelenerek toz ve mürekkep partikülleri ayrılır, ardından adsorpsiyona uygun sıcaklığa soğutulur. Aktif karbonun tutma kapasitesi sıcaklık düştükçe arttığı için bu adım verimi doğrudan etkiler.
Adsorpsiyon
Hava, aktif karbon yataklı adsorberlerden geçirilir. Solvent molekülleri karbonun mikroskobik gözeneklerinde tutulur, temizlenen hava bacadan atmosfere verilir. Tesis birden fazla adsorberle kurulur; biri rejenere edilirken diğerleri çalışmaya devam eder ve üretim hattı durmaz.
Rejenerasyon (desorpsiyon)
Doyan yatak devreden çıkarılır ve ısıtılır. Isı, solventi karbondan ayırır ve yatak yeniden kullanıma hazır hale gelir. Rejenerasyon ortamı ve döngü süresi, solventin cinsine ve suyla karışıp karışmadığına göre projede belirlenir.
Yoğuşturma ve ayırma
Desorbe olan solvent buharı kondenserde sıvılaştırılır. Toluen ve hekzan gibi suyla karışmayan solventler dekantörde sudan kendiliğinden ayrılır.[D-01]
Saflaştırma
Etil asetat ve alkoller gibi suyla karışan solventler ile çoklu solvent karışımları distilasyon ünitesinde ayrıştırılır. Distilasyonla inilemeyen su seviyeleri için moleküler elek kullanılır.
Depolama ve geri besleme
Geri kazanılan solvent azot yastıklı tanklara alınır ve üretim hattına geri beslenir. Solvent, işletme içinde atmosferle temas etmeden kapalı bir çevrimde dolaşır.
Sahadan
Bir geri kazanım tesisinde ne nerede durur?
Fotoğraf, kurduğumuz bir tesisin saha görüntüsüdür. Numaralar yalnızca fotoğrafta görülen ekipmanı işaret eder.
Distilasyon kolonu
Suyla karışan ya da karışım halindeki solventlerin ayrıştırıldığı kolon. Ayrıntı: solvent distilasyon ünitesi.
Servis platformu ve taşıyıcı çelik yapı
Kolon üzerindeki vana, ölçüm ve bakım noktalarına erişim sağlar.
Hava kolektörü ve kanallar
Kurutma fırınlarından gelen solvent yüklü havayı adsorberlere dağıtan ve temizlenen havayı toplayan kanallar.
Yatay adsorber tankları
Aktif karbon yataklarını barındırır. Birden fazla adsorber sırayla çalışır: biri rejenere edilirken diğerleri hattan gelen havayı almaya devam eder.
Isı yalıtımı ve dış kaplama
Rejenerasyonda ısıtılan tankların ısı kaybını azaltır ve yüzey sıcaklığını sınırlar.
Solvent uyumu
Hangi solvent, hangi ayırma adımını gerektirir?
| Solvent | Suyla karışabilirlik | Rejenerasyon sonrası ayırma | Tipik kullanım |
|---|---|---|---|
| Toluen | Karışmaz (suda çözünürlük %0,07)[D-01] | Dekantör yeterlidir | Yapışkan bant, kaplama |
| n-Hekzan | Karışmaz (suda çözünürlük %0,002)[D-03] | Dekantör yeterlidir | Yapışkan bant |
| Etil asetat | Kısmen karışır (suda çözünürlük %10)[D-02] | Distilasyon ve moleküler elek | Rotogravür ve flekso baskı, laminasyon |
| Etil alkol, izopropil alkol | Tamamen karışır | Distilasyon ve moleküler elek | Flekso baskı, laminasyon |
| MEK ve benzeri ketonlar | Kısmen karışır | Distilasyon; yatak sıcaklığı izlemesi | Kaplama, lak |
| Çoklu solvent karışımları | Bileşime bağlı | Distilasyon kolonunda bileşenlere ayırma | Çok renkli baskı hatları |
Karbon tipi, yatak boyutu ve rejenerasyon yöntemi her projede solvent analizi ve hava ölçümü sonrasında seçilir.
Sektörler
Sürekli solvent yüklü hava üreten işletmeler için
Karbon adsorpsiyonu, değerli solvent kullanan ve sürekli solvent yüklü hava üreten işletmeler için uygun bir emisyon kontrol çözümüdür[C-01].
- 01
Esnek ambalaj, rotogravür ve flekso baskı
Baskı ve laminasyon kurutucularının egzozu tek kolektörde toplanır. Solvent karışım halinde geldiği için hat distilasyon ve kurutma adımı içerir.
Tipik solventler: Etil asetat, etil alkol, izopropil alkol
- 02
Yapışkan bant üretimi
Kaplama hattındaki solventin tamamına yakını fırında buharlaşır. Suyla karışmayan solventler dekantörde ayrıldığı için hat sadedir.
Tipik solventler: Toluen, hekzan
- 03
Film, folyo ve kâğıt kaplama
Lak ve kaplama hatlarında debi ve solvent yükü ürüne göre değişir; tesis en yüksek yük senaryosuna göre boyutlandırılır.
Tipik solventler: Toluen, MEK, etil asetat
- 04
Sentetik deri, kauçuk ve bitüm kaplama
Kaplama ve kurutma proseslerinde çözücü geri kazanımı; karışım yapısına göre ön ayırma gerekebilir.
Tipik solventler: Prosese özel
- 05
Kimya ve ilaç
Reaktör ve kurutucu havalandırmalarındaki solventin geri kazanımı; saflık beklentisi distilasyon tasarımını belirler.
Tipik solventler: Prosese özel
- 06
Elektronik ve pil üretimi
Kaplama ve kurutma adımlarında kullanılan çözücülerin tutulması.
Tipik solventler: Prosese özel
Tasarım
Tesisin boyutunu ve maliyetini belirleyen girdiler
Bir solvent geri kazanım tesisi katalogdan seçilmez. Aynı üretim kapasitesine sahip iki fabrika, egzoz düzenleri farklı olduğu için çok farklı tesislere ihtiyaç duyabilir. Tasarım, yerinde ölçüm ve solvent analizine dayanır.
En belirleyici iki büyüklük hava debisi ve solvent konsantrasyonudur. Aynı miktarda solvent ne kadar az havayla taşınırsa adsorber, fan ve kanal o kadar küçülür. Bu nedenle tesis tasarımından önce kurutucuların egzoz düzeni incelenir; L.E.L. kontrol ünitesi ile konsantrasyon güvenli biçimde yükseltilebiliyorsa yatırım ve işletme maliyeti birlikte düşer.
- Hava debisi ve sıcaklığı: her kurutucu için ayrı ayrı, en yüksek ve ortalama yükte.
- Solvent yükü ve bileşimi: saatlik tüketim, karışım oranları, ürün değişimlerindeki dalgalanma.
- Nem ve partikül: karbonun kapasitesini ve ön filtre seçimini etkiler.
- Çalışma düzeni: vardiya sayısı, duruş sıklığı; rejenerasyon döngüsünü belirler.
- Yardımcı tesisler: buhar, soğutma suyu, azot ve basınçlı hava mevcut mu, kapasitesi yeterli mi.
- Yerleşim: çatı, saha ya da kapalı alan; taşıyıcı yapı, erişim ve patlayıcı ortam bölgeleri.
- Hedef saflık ve emisyon: geri kazanılan solventin nerede kullanılacağı ve çevre izninizdeki sınır değer.
Ön hesap
Bacadan giden solventin hammadde değeri
Kendi tüketim ve fiyat verinizle, geri kazanılabilecek solventin yıllık hammadde değerini kabaca görün. Gerçek fizibilite, keşifte ölçülen değerlerle hazırlanır.
Teorik ön hesap
Sonuç, alanları kendi verilerinizle doldurduğunuzda burada görünür. Örnek ya da varsayılan değer gösterilmez.
Bu hesap bir teklif veya kesin mühendislik sonucu değildir. Yalnızca girdiğiniz değerlerin çarpımıdır. Yatırım tutarı, enerji ve bakım giderleri ile gerçekte ulaşılabilecek geri kazanım oranı dahil değildir; bu nedenle geri ödeme süresi verilmez. Bunlar yerinde ölçüm ve proses tasarımından sonra belirlenir.
Mevzuat
Emisyon sınırları: güncel çerçeve
Avrupa Birliği'nde solvent kullanan tesislerin emisyonları uzun süre 1999/13/EC sayılı direktifle düzenlendi. Bu direktif 7 Ocak 2014'te yürürlükten kalktı; yerini Endüstriyel Emisyonlar Direktifi aldı.[R-01] Direktif 2024'te yeniden güncellendi.[R-02] Baskı ve kaplama gibi organik solventle yüzey işlem yapan tesisler için mevcut en iyi teknikler ve bunlara bağlı emisyon düzeyleri ayrı bir uygulama kararıyla tanımlanmıştır.[R-03]
Almanya'nın hava kalitesi teknik talimatı TA Luft da 2021'de yenilendi; 2002 sürümünün yerini 1 Aralık 2021'de yürürlüğe giren metin aldı.[R-05] Eski kataloglarımızda 1999/13/EC ve TA Luft 2002 anılır; güncel projelerde yukarıdaki metinler esas alınır.
Türkiye'de sanayi tesislerinin hava emisyonları Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği kapsamında izne bağlıdır.[R-06] Mevcut en iyi teknikler yaklaşımını getiren Endüstriyel Emisyonların Yönetimi Yönetmeliği 14 Ocak 2025'te yayımlandı ve 1 Aralık 2025'te yürürlüğe girdi.[R-07] Tesisinize uygulanacak sınır değer, faaliyetinize ve izin koşullarınıza göre değişir. Tasarım hedefini çevre danışmanınızla birlikte netleştiriyoruz.
Saha kanıtı
Kurduğumuz tesislerden örnekler
Yapışkan bant, esnek ambalaj ve polyester üreticileri için kurduğumuz toluen, hekzan ve solvent geri kazanım tesisleri. Tüm liste için referans projeler sayfasına bakabilirsiniz.
VE-GE Bant – Toluen ve Hekzan Geri Kazanım Tesisi
- Sektör
- Yapışkan bant
- Solvent
- Toluen, Hekzan
- Sistem
- V.O.C. solvent geri kazanım tesisi
Atak Ambalaj – Karaman Solvent Geri Kazanım Tesisi
- Sektör
- Ambalaj
- Konum
- Karaman
- Sistem
- V.O.C. solvent geri kazanım tesisi
Barteks – Sinop Polyester Solvent Geri Kazanım Tesisi
- Sektör
- Polyester
- Konum
- Sinop
- Sistem
- V.O.C. solvent geri kazanım tesisi
Seçim kriterleri
Yanlış boyutlandırmanın ve yanlış yöntemin bedeli
- DurumEgzoz debisi incelenmeden, mevcut fan değerleriyle tesis boyutlandırılırsa
- Tesis gereğinden büyük kurulur. Kurutucular çoğu zaman ihtiyaçtan fazla havayla çalışır; önce debi optimizasyonu yapılmalıdır.
- DurumSuyla karışan solvent için saflaştırma adımı planlanmazsa
- Geri kazanılan solvent su içerir ve baskıda kullanılamaz. Distilasyon ve kurutma adımı baştan tasarlanmalıdır.
- DurumKarbon tipi solvente göre seçilmezse
- Tutma kapasitesi düşük kalır, rejenerasyon sıklaşır ve enerji tüketimi artar.
- DurumSolvent değersiz ya da çok bileşenli ve ayrıştırılması ekonomik değilse
- Geri kazanım yerine oksidasyon daha doğru olabilir. Bu durumu fizibilite aşamasında açıkça söyleriz.
- DurumÜrün değişimlerinde solvent bileşimi sık değişiyorsa
- Tesis en zorlu karışıma göre tasarlanır; distilasyon kolonu bileşen ayrımına göre boyutlandırılır.
Proje süreci
Keşiften işletmeye alma sonrasına
Yerinde keşif ve ölçüm
Hat incelenir, egzoz debileri ve sıcaklıkları ölçülür, solvent tüketimi ve bileşimi kayıt altına alınır.
Proses tasarımı ve fizibilite
Adsorber sayısı, karbon miktarı, rejenerasyon ve saflaştırma hattı belirlenir. Geri kazanılacak solvent miktarı ve yatırımın geri dönüşü, işletmenizin kendi verileriyle hesaplanır.
İmalat
Tanklar, adsorberler, kolonlar ve borulama Kemalpaşa'daki tesisimizde üretilir. Otomasyon panosu ve yazılımı kendi ekibimizce hazırlanır.
Saha montajı ve devreye alma
Montaj, üretim duruşunu en aza indirecek şekilde planlanır. Devreye almada tesis gerçek yük altında ayarlanır.
Eğitim, bakım ve teknik destek
Operatör ve bakım ekibine eğitim verilir. Sonrasında bakım-onarım, yedek parça ve teknik destek sürer.
Sık sorulan sorular
V.O.C. solvent geri kazanım tesisleri hakkında sık sorulan sorular
Solvent geri kazanım tesisi nedir?
Solvent geri kazanım tesisi, üretim hatlarından çıkan solvent yüklü havadaki uçucu organik bileşikleri aktif karbon üzerinde tutan ve yatağı ısıtarak solventi sıvı halde geri veren proses tesisidir. Baca emisyonu düşer, solvent yeniden üretimde kullanılır.
Hangi solventler aktif karbon ile geri kazanılabilir?
Toluen, hekzan, etil asetat, etil alkol, izopropil alkol, MEK ve benzeri birçok endüstriyel solvent aktif karbon adsorpsiyonu ile geri kazanılabilir. Karbon tipi ve rejenerasyon yöntemi solventin cinsine göre projede seçilir.
Tesis çıkışında emisyon değeri ne olur?
Yeşil Çevre Makine tesislerinde çıkış havasındaki solvent miktarı için tasarım hedefi 50 mg/Nm³ altıdır. Bu bir şirket beyanıdır. Tesisinize uygulanacak sınır değer ve ölçüm koşulu çevre izninize göre projede ayrıca belirlenir.
Yatırım kendini ne kadar sürede geri öder?
Geri ödeme süresi yıllık solvent tüketimine, solventin birim fiyatına, çalışma saatine ve enerji maliyetine bağlıdır. Genel bir süre vermek yanıltıcı olur. Keşif sonrasında işletmenizin kendi verileriyle fizibilite hazırlıyoruz.
Geri kazanılan solvent üretimde tekrar kullanılabilir mi?
Suyla karışmayan solventler dekantörden sonra, suyla karışan ya da karışım halindeki solventler ise distilasyon ve moleküler elek ile saflaştırıldıktan sonra üretime geri beslenir. Hangi saflığın yeterli olduğu ürününüze göre değişir; hedef saflık tasarım aşamasında sizinle birlikte belirlenir.
Tesis mevcut üretim hattına kurulabilir mi?
Evet. Tesisler mevcut kurutma fırınlarının egzoz hatlarına bağlanacak şekilde, işletmenin yerleşimine göre modüler paket ünite veya saha montajlı tesis olarak tasarlanır. Montaj, üretim duruşunu en aza indirecek şekilde planlanır.
Kaynaklar ve yöntem
Bu sayfadaki bilgilerin dayanağı
Bu sayfa Yeşil Çevre Makine tarafından; şirketin ürün kataloğu, saha kurulumlarından fotoğraflar ve aşağıda listelenen kamuya açık kaynaklar kullanılarak hazırlanmıştır. Şirket beyanı olan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir. Projeye özel değerler (kapasite, emisyon, geri kazanım miktarı) her tesiste keşif ve tasarım aşamasında belirlenir.
Projeye göre değişen değerler
- Emisyon sınır değeri ve ölçüm koşulu: çevre izninize göre.
- Adsorber sayısı, karbon tipi ve miktarı, rejenerasyon yöntemi: hava ölçümü ve solvent analizine göre.
- Hedef solvent saflığı: geri kazanılan solventin kullanılacağı ürüne göre.
- Geri kazanım miktarı ve yatırımın geri dönüşü: işletmenizin kendi tüketim, fiyat ve çalışma süresi verilerine göre.
Resmî mevzuat ve standartlar
Birincil kaynaklar; bağlantılar resmî yayın sayfalarına gider.
- R-01Directive 2010/75/EU on industrial emissions (konsolide metin, 4 Ağustos 2024)Avrupa Birliği, EUR-Lex · 24 Kasım 2010; konsolide 4 Ağustos 2024 · Erişim: 18 Eylül 2026 · 1999/13/EC sayılı solvent emisyon direktifini 7 Ocak 2014 itibarıyla yürürlükten kaldırmıştır
- R-02Directive (EU) 2024/1785 (Endüstriyel Emisyonlar Direktifi değişikliği)Avrupa Birliği, EUR-Lex · 24 Nisan 2024; yürürlük 4 Ağustos 2024 · Erişim: 18 Eylül 2026
- R-03Commission Implementing Decision (EU) 2020/2009: organik solventlerle yüzey işlem için MET (BAT) sonuçlarıAvrupa Komisyonu, EUR-Lex · 22 Haziran 2020; Resmî Gazete 9 Aralık 2020 · Erişim: 18 Eylül 2026
- R-04Best Available Techniques (BAT) Reference Document on Surface Treatment Using Organic Solvents (STS BREF)Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi (JRC) · 2020 · Erişim: 18 Eylül 2026
- R-05Neufassung der Ersten Allgemeinen Verwaltungsvorschrift zum Bundes-Immissionsschutzgesetz (TA Luft 2021)Almanya Federal Çevre Bakanlığı · Yürürlük 1 Aralık 2021 · Erişim: 18 Eylül 2026 · TA Luft 2002'nin yerini almıştır
- R-06Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü YönetmeliğiT.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Mevzuat Bilgi Sistemi · Resmî Gazete 3 Temmuz 2009, sayı 27277 · Erişim: 18 Eylül 2026
- R-07Endüstriyel Emisyonların Yönetimi YönetmeliğiT.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı · Resmî Gazete 14 Ocak 2025, sayı 32782; yürürlük 1 Aralık 2025 · Erişim: 18 Eylül 2026
Teknik referans veriler
Solvent özellikleri için kullanılan kamuya açık veri kaynakları.
- D-01NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards: TolueneABD Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri (CDC), NIOSH · Son gözden geçirme 30 Ekim 2019 · Erişim: 18 Eylül 2026
- D-02NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards: Ethyl acetateCDC, NIOSH · Son gözden geçirme 30 Ekim 2019 · Erişim: 18 Eylül 2026
- D-03NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards: n-HexaneCDC, NIOSH · Son gözden geçirme 30 Ekim 2019 · Erişim: 18 Eylül 2026
Şirket beyanı ve belgeleri
Bu kaynaklara dayanan ifadeler Yeşil Çevre Makine’nin kendi beyanıdır; bağımsız bir kuruluşça doğrulanmamıştır.
- C-01V.O.C. Solvent Geri Kazanım Tesisleri kataloğu (Türkçe)Yeşil Çevre Makine · 2022 · Erişim: 18 Eylül 2026 · Şirket belgesi
Hattınız için keşif ve ön fizibilite isteyin
Solvent cinsini, yaklaşık tüketimi ve hattınızı paylaşın. Mühendislerimiz ihtiyacı netleştirmek için sizi arar, gerekirse yerinde ölçüm planlar.
Talepte sorduklarımız
- Solvent cinsi
- Tüketim ya da hava debisi
- Sektör ve hat tipi
- Proje aşaması
Doğrudan ulaşmak için: +90 506 839 88 57 · info@yesilcevmak.com